Poradnik
Rozwód bez orzekania o winie - jak przebiega, ile kosztuje i kiedy jest możliwy
Rozwód bez orzekania o winie jest możliwy, gdy oboje małżonkowie tego chcą. Opłata od pozwu wynosi 600 zł, a po takim rozwodzie sąd zwraca połowę. Gdy małżonkowie są zgodni także co do dzieci, sprawa często kończy się na jednej rozprawie. Rozwód nadal orzeka wyłącznie sąd.
Kiedy sąd orzeka rozwód?
Sąd może orzec rozwód, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zupełny oznacza brak więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Trwały oznacza, że powrót do wspólnego życia jest mało prawdopodobny.
Mimo rozkładu pożycia sąd nie orzeknie rozwodu m.in. wtedy, gdy ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci (art. 56 § 2 k.r.o.).
Co znaczy „bez orzekania o winie”?
Sąd nie ustala, kto zawinił rozpad małżeństwa, gdy oboje małżonkowie zgodnie o to wnoszą (art. 57 § 2 k.r.o.). Taki rozwód jest zwykle:
- szybszy, bo nie trzeba przesłuchiwać wielu świadków,
- tańszy, bo sąd zwraca połowę opłaty,
- mniej obciążający, także dla dzieci.
Orzeczenie o winie ma znaczenie dla alimentów między byłymi małżonkami (art. 60 k.r.o.). Po rozwodzie bez orzekania o winie były małżonek może żądać alimentów tylko wtedy, gdy znajdzie się w niedostatku. Obowiązek zwykle wygasa po 5 latach od rozwodu, chyba że sąd przedłuży go z powodu wyjątkowych okoliczności. Decyzję warto więc podjąć po rozmowie z prawnikiem.
Ile kosztuje rozwód?
- Opłata sądowa od pozwu: 600 zł.
- Zwrot: przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca połowę, czyli 300 zł, osobie, która wniosła opłatę, po uprawomocnieniu się wyroku.
- Wynagrodzenie pełnomocnika: ustalane indywidualnie przed rozpoczęciem sprawy.
Gdzie złożyć pozew?
W sądzie okręgowym (art. 17 pkt 1 k.p.c.). Właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Gdy żadne z Was już tam nie mieszka, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a jeśli i to nie wchodzi w grę - sąd miejsca zamieszkania powoda (art. 41 k.p.c.).
Jakie dokumenty przygotować?
- odpis skrócony aktu małżeństwa,
- odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci,
- dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania dzieci, jeśli sąd ma orzec o alimentach,
- pisemne porozumienie rodziców, jeśli je macie.
Co sąd rozstrzyga w wyroku?
Oprócz samego rozwodu sąd rozstrzyga o (art. 58 k.r.o.):
- władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi,
- kontaktach rodziców z dziećmi,
- alimentach na dzieci,
- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli małżonkowie dalej w nim mieszkają.
Sąd uwzględnia pisemne porozumienie rodziców o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i kontaktach z dziećmi, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka. Na wniosek sąd może też podzielić majątek wspólny, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki.
Czy można się rozwieść w urzędzie stanu cywilnego?
Nie. W marcu 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o rozwodach w urzędzie stanu cywilnego dla małżeństw bez wspólnych małoletnich dzieci. Miała wejść w życie 1 stycznia 2027 r., ale Prezydent zawetował ją 30 kwietnia 2026 r., a Sejm nie odrzucił weta. Rozwód nadal orzeka wyłącznie sąd.
Jak przygotować się do sprawy?
- Porozmawiajcie, czy oboje chcecie rozwodu bez orzekania o winie.
- Spróbujcie uzgodnić sprawy dzieci: z kim zamieszkają, kontakty, alimenty.
- Zbierzcie dokumenty.
- Rozważcie mediację, jeśli rozmowa jest trudna.
- Zdecydujcie, czy dzielicie majątek razem z rozwodem, czy później.
FAQ
Ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie?
Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Po rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca 300 zł.
Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?
Gdy małżonkowie są zgodni także w sprawach dzieci, sprawa często kończy się na jednej rozprawie. Czas oczekiwania na termin zależy od sądu.
Czy można się rozwieść w urzędzie stanu cywilnego?
Nie. Ustawa wprowadzająca taką możliwość została zawetowana, a Sejm nie odrzucił weta. Rozwód orzeka sąd okręgowy.
Czy przy rozwodzie bez orzekania o winie trzeba dzielić majątek?
Nie. Majątek można podzielić w wyroku rozwodowym, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki, albo później, w osobnej sprawie lub u notariusza.
Potrzebujesz pomocy?
Możesz umówić konsultację online z radcą prawnym, w pełni objętą tajemnicą zawodową: 30 minut za 400 zł brutto albo 60 minut za 600 zł brutto.
Źródła
- Ustawa z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 56-58, 60
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 26 i 79
- Rozwód w Polsce - portal e-Justice
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 17, 41
- „Ile kosztuje rozwód w 2026 roku”, kancelariasprawyrodzinne.pl
- „Rozwody sądowe - weto prezydenta”, Prawo.pl, 30 kwietnia 2026 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 27 października 2026 r. Treść stanowi informację o wykonywaniu zawodu radcy prawnego.