Poradnik
Podział majątku po rozwodzie - u notariusza czy w sądzie?
Majątek wspólny można podzielić umową, jeśli byli małżonkowie się zgadzają, albo w sądzie, gdy się nie porozumieją. Co do zasady każdemu przysługuje połowa. Opłata sądowa wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł. Umowa obejmująca nieruchomość wymaga aktu notarialnego.
Kiedy można podzielić majątek?
Po ustaniu wspólności majątkowej, czyli najczęściej po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Podział można też przeprowadzić w samym wyroku rozwodowym, na wniosek, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki (art. 58 § 3 k.r.o.). Zwykle dzieje się tak, gdy małżonkowie są zgodni.
Co wchodzi do majątku wspólnego?
Co do zasady wszystko, co małżonkowie nabyli w czasie wspólności majątkowej (art. 31 k.r.o.): mieszkanie, dom, samochody, oszczędności, firma, udziały w spółkach.
Nie dzieli się majątku osobistego, np. rzeczy sprzed ślubu, spadków i darowizn (art. 33 k.r.o.).
Umowa czy sąd?
| Umowa | Sąd | |
|---|---|---|
| Kiedy | Byli małżonkowie się zgadzają | Brak porozumienia |
| Forma | Pisemna; z nieruchomością - akt notarialny | Wniosek do sądu rejonowego miejsca położenia majątku |
| Koszt | Taksa notarialna i opłaty | 1000 zł, 300 zł przy zgodnym projekcie |
| Czas | Zwykle szybko | Zgodny podział - często jedno posiedzenie; spór z wyceną biegłego - nawet kilka lat |
Wniosek ze zgodnym projektem podziału to rozwiązanie pośrednie: sprawa w sądzie, ale tańsza i zwykle szybsza.
Jeśli majątek dzieli sąd w wyroku rozwodowym, sprawę prowadzi sąd okręgowy, który orzeka rozwód.
Czy udziały są zawsze równe?
Co do zasady tak (art. 43 § 1 k.r.o.). Sąd może ustalić nierówne udziały, ale muszą być spełnione łącznie dwa warunki: ważne powody i różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku (art. 43 § 2 k.r.o.). Ważny powód to np. trwonienie majątku przez jednego z małżonków. Przyczynieniem się jest też praca w domu i wychowywanie dzieci (art. 43 § 3 k.r.o.).
Nakłady i wydatki
Przy podziale rozlicza się nakłady (art. 45 k.r.o.):
- z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, np. remont domu, który żona odziedziczyła,
- z majątku osobistego na majątek wspólny, np. pieniądze ze sprzedaży mieszkania sprzed ślubu włożone we wspólny dom.
Przygotuj dowody: umowy, przelewy, faktury.
Mieszkanie z kredytem
Sąd dzieli majątek, ale nie dzieli długu wobec banku. Oboje kredytobiorcy pozostają odpowiedzialni wobec banku, dopóki bank nie zgodzi się na zmianę. Przy podziale mieszkania z kredytem trzeba więc równolegle rozmawiać z bankiem o przejęciu kredytu przez jedną osobę.
Raty, które jedno z Was spłaciło po rozwodzie, a przed podziałem majątku, sąd rozlicza w sprawie o podział. Zwrotu rat spłaconych już po podziale dochodzi się w osobnej sprawie.
Krok po kroku
- Spisz cały majątek i zobowiązania.
- Oddziel majątek osobisty od wspólnego.
- Ustal wartość składników, w razie potrzeby z rzeczoznawcą.
- Zbierz dowody nakładów.
- Spróbuj uzgodnić podział, także z pomocą mediatora.
- Wybierz drogę: umowa, zgodny wniosek albo sprawa sporna.
FAQ
Ile kosztuje podział majątku w sądzie?
1000 zł opłaty od wniosku, a 300 zł, gdy byli małżonkowie złożą zgodny projekt podziału.
Czy podział majątku się przedawnia?
Nie. Podziału majątku można żądać w każdym czasie.
Czy przysługuje mi połowa, jeśli nie pracowałam zawodowo?
Co do zasady tak. Praca w domu i wychowywanie dzieci są przyczynieniem się do powstania majątku (art. 43 § 3 k.r.o.).
Czy sąd podzieli kredyt hipoteczny?
Nie. Sąd dzieli majątek, ale wobec banku oboje kredytobiorcy odpowiadają nadal, dopóki bank nie zgodzi się na zmianę. Raty spłacone przez jedno z Was po rozwodzie, a przed podziałem, sąd rozliczy w podziale.
Potrzebujesz pomocy?
Możesz umówić konsultację online z radcą prawnym: 30 minut za 400 zł brutto albo 60 minut za 600 zł brutto.
Źródła
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 31, 33, 43, 45, 46, 58
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 38 - opłata od wniosku o podział majątku wspólnego
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 567
- Wyrok SN z 26 stycznia 2017 r., I CSK 54/16 (rozliczenie spłat długu wspólnego w podziale)
- Uchwała 7 sędziów SN z 27 lutego 2019 r., III CZP 30/18
- „Ile kosztuje rozwód w 2026 roku”, kancelariasprawyrodzinne.pl
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 27 października 2026 r. Treść stanowi informację o wykonywaniu zawodu radcy prawnego.